21 February 2013

4b) Ottema p.5-11

Vertaling Oera Linda Bok 1876

{1}
THET BOK THÉRA A.DEL.A.FOLSTAR.

Het boek van Adela’s aanhangers.

 
THRITTICH JÉR AFTERE DÉI
THAT THJU FOLKSMODER VMBROCHT WAS
THRVCH THÉNE VRESTE MAGI
STAND.ET.ER.ARG VM TO.

Dertig jaren na den dag,
waarop de volksmoeder omgebracht was,
door den overste Magy,
stond het er erg aan toe.

ALLE STATA THÉR.ER LIDSA
ANDA ORE SYDE THÉRE WRSARA
WÉRON FON VS OFKÉRTH
AND VNDER.ET WELD THES MAGI KÉMEN
AND.ET STAND.TO FRÉSANE
THAT.ER WELDIG SKOLDE WERTHA
VR.ET ÉLLE LAND.

Alle Staten, die er liggen
aan de andere zijde der Weser,
waren van ons afgescheurd
en onder het geweld des Magy gekomen;
en het stond te vreezen,
dat hij geweldig zoude worden
over het geheele land.

VMBE THAT VNLUK TO WÉRANE
HÉDE MAN ÉNE MÉNA ACHT BILIDSEN
HWÉR GADURATH WÉRON ALLERA.MANNELIK
THÉR ANN.EN GODE HROP STANDE
BY THA FAMNA.

Om dat ongeluk te weeren,
had men eene algemeene volksvergadering belegd,
alwaar vergaderd waren alle manspersonen [mensen],
die in een goeden roep stonden
bij de maagden (priesteressen).

THA NÉI THAT.ER MAR VRHLAPEN WÉRON
AS THRJV ETMELDA
WAS AL GO.RÉD ANDA TYS
AND AL.ÉN SA BY HJARA KVMSTE.
THA TO THA LESTA FRÉGE ADELA THAT WIRD.
ANDE KÉTH.

Doch nadat er meer verloopen waren
dan drie etmalen,
was de geheele Go-raad in de war,
en alles even als bij hunne komst.
Toen ten laatste vroeg Adela het woord,
en sprak:

J ALLE WÉT.ET
THAT IK THRJV JÉR BURCHFAM WÉSEN SY.
AK WÉT J THAT IK KÉREN SY TO MODER
AND AK. THAT IK NÉN MODER NÉSA NAVT NILDE
THRVCHDAM IK APOL TO MIN ÉNGA JÉRDE.

Gij allen weet,
dat ik drie jaren burgtmaagd geweest ben;
ook weet gij, dat ik gekozen ben tot volksmoeder
en dat ik niet volksmoeder wezen wilde,
omdat ik Apol tot mijn echtgenoot begeerde.

THACH HWAT J NAVT NÉTE
THAT IS THAT IK ALLE BÉRTNISA NÉIGVNGEN HAW.
ÉVIN AS IK EN WRENTLIKE FOLK.SMODER WÉSEN WÉRE.
IK HAV AL.AN FON AND WITHERFAREN
TO SJANDE HWAT.ER BÉRDE.
THÉR THRVCH SEND MY FÉLO SÉKA BAR WRDEN
THÉR ORA NAVT NÉTE.

Doch wat gij niet weet,
dat is, dat ik alle gebeurtenissen nagegaan heb,
evenals of ik een wezenlijke volksmoeder was geweest.
Ik heb gestadig heen en weder gereisd,
toeziende wat er gebeurde.
Daardoor zijn mij veele zaken openbaar geworden,
die anderen niet weten.

J HAW.ETH JESTER SÉITH.
THAT VSA SIBBA AN THA ORA SYD THÉRE WRSARA
NJVT AND LAF WÉRE.
THA IK MÉI SEDSA TO JV.
THAT.ER MAGY SE NÉN YNE GA OF WNNEN HETH
THRVCH THAT WELD SYNRA WÉPNE. {2}
MEN BLAT THRVCH ARGELESTIGE RENKA
AND JETA MAR THRVCH THAT GYRICH SA
THÉRA HYRTOGUM AND THÉRA ÉTHELINGA.

Gij hebt gisteren gezegd,
dat onze stamverwanten aan de andere zijde der Wezer
tam en laf waren;
doch ik mag tot u zeggen,
dat de Magy hun niet één dorp afgewonnen heeft
door het geweld zijner wapenen,
maar bloot door arglistige ranken
en nog meer door de hebzucht
der hertogen en edelingen.

FRYA HETH SÉIT
WI NE SKOLDON NÉN VNFRYA LJVD BY VS TOLÉTA.
THA HWAT HAVON HJA DÉN.
HJA HAVON VSA FJAND NÉI FOLGED
HWAND AN STÉD FON HJARA FENSENUM TO DÉIANDE
JEFTHA FRY TO LÉTANE.
HAVON HJA FRYAS RÉD MINACHT
AND SE TO HJARA SLAFONUM MAKED.

Frya heeft gezegd:
wij moesten geene onvrije lieden bij ons toelaten;
doch wat hebben zij gedaan?
Zij hebben onze vijanden nagevolgd;
want in plaats van hunne gevangenen te dooden
of vrij te laten,
hebben zij Fryas raad veracht
en hen tot hunne slaven gemaakt.

THRVCHDAM HJA SOK DÉDON
MACHT FRYA NAVT LONGER WAKA OVIR HJAM.
HJA HAVON YNES OTHER.IS FRYDOM BINIMEN
AND THAT IS ÉRSÉKE
THAT HJA HJARA AJN VRLÉREN HAWE.

Omdat zij zulks deden,
had Frya geene lust meer langer over hen te waken;
zij hebben eens anders vrijheid benomen,
en dat is oorzaak,
dat zij hunne eigene verloren hebben.

THACH THAT ELLA IS JO SELVA A.KEN.
MEN IK WIL SEDSA TO JO.
HO HJA NÉI.GRADUM SA LÉG VRSYLTH SEND.
THÉRA FINNUM HJARA WIVA KRÉJON BARN.
THISSA WAXTON VPPA MITH VSA FRYA BARN.

Doch dat alles is u zelven ook bekend;
maar ik wil tot u zeggen,
hoe zij allengs zoo laag verzeild zijn.
De vrouwen der Finnen kregen kinderen;
deze groeiden op met onze vrije kinderen.

ALTOMET TVILDON AND JOLDON HJA
TO SAMNE VPPA HÉM
JEFTHA HJA WÉRON MITH EKKORUM BY THÉRE HÉRD.
THÉR HÉRDON HJA MITH LUSTUM
NÉI THA VRDWALSKA FINNA SAGUM.
THRVCHDAM HJA THJVD AND NÉI WÉRON.

Somtijds dartelden en joelden zij
te zamen op het hiem,
of zij waren met elkander bij den haard.
Daar hoorden zij met welgevallen
naar de losbandige sagen der Finnen,
omdat die slecht [?] en nieuw waren.

SA SEND HJA VNT.FRYAST
VNTHONKES THENE WALD HJARAR ALDRUM.
AS THA BARN GRAT WRDON AND SAGON
THAT THA FINNA RA BARN NÉN WÉPNE HANTÉRA MACHTE.
AND BLAT WARKA MOSTE.
THA KRÉJON HJA ANN.ETH WARKA EN GRYNS
AND WRDON HARDE HAG.FARANDE.

Zoo zijn zij ontfriesd
ondanks de macht hunner ouders.
Toen de kinderen groot werden en zagen
dat de kinderen der Finnen geene wapenen mochten hanteeren
en slechts moesten werken,
kregen zij van het werken een afkeer
en werden zeer hoogmoedig.

THA BASA AND HJARA STORSTA SVNUM
KRUPTON BY THA LODDARIGA FINNA MANGÉRTUM.
AND HJARA AJNE TOGHATERA
THRVCH THAT WLE FARBILD FON.A WÉI BROCHT
LÉTON HJARA SELVA BIGORDA
THRVCH THA SKÉNESTA FINNA KNAPA
HJARA WLUM ALDRUM TO SPOT.

De meesters en hunne kloekste zoonen
kropen bij de wulpsche meisjes der Finnen;
en hunne eigene dochteren,
door het slechte voorbeeld van den weg gebracht,
lieten zich [begorden]
door de schoonste knapen der Finnen begorden,
ten spot van hare verdorvene ouders.

THA THÉNE MAGI THAT ANDA NOS KRYG {3}
THA NAM.ER THA SKÉNSTA SYNAR FINNA AND MAGIARA.
VRLOVENDE.RA KY MITH GOLDEN HORNA
SA HJA.RA THRVCH VS FOLK FATA DÉDON.
AFTERDAM SINA LÉR VTBRÉDA.

Toen de Magy dat in de neus kreeg,
toen nam hij de schoonste zijner Finnen en Magyaren,
en beloofde hun roode koeijen met gouden hoornen,
zoo zij zich door ons volk lieten gevangen nemen,
ten einde zijne leer te verbreiden.

MEN SIN LJVDA DÉDON MAR.
BERN WRDON TO SOK MAKAD.
NEI VPSALANDUM WÉIBROCHT.
AND SAHWERSA HJA VPBROCHT WÉRON
AN SINA WLE LÉR.
THAN WRDON HJA TO BEK SENDON.

Maar zijne lieden deden meer;
kinderen werden te zoek gemaakt,
naar de bovenlanden weggevoerd,
en nadat zij opgevoed waren
in zijne verderfelijke leer,
dan werden zij terug gezonden.

THA THA SKIN.SLAVONA VSA TAL MACHTICH WÉRON
THA KLIVADON HJA THA HÉRTOGA
AND ÉTHELINGA AN BORD AND KÉTHON
HJA MOSTON THENE MAGY HÉROCH WERTHA
SA KVNDON HJARA SVNUM VPFOLGJA THAM
ONI THRVCH.ET FOLK KÉRON TO WRDANE.

Toen de schijn-slaven onze taal machtig waren,
klampten zij de Hertogen
en Edelingen aan boord en zeiden,
dat zij den Magy onderhoorig moesten worden,
dan konden hunne zoonen hen opvolgen
zonder door het volk gekozen te worden.

THÉRA THÉR VMBE GODA DÉDUM
EN FAR.DÉL TO RA HUS KRYEN HÉDE
VRLOVADON HJA FON SINANT WÉGUM
JETA.N AFTER.DÉL BY.
HOKA THAM EN FAR AND AFTER.DÉL KRYEN HÉDE
SÉIDON HJA EN ROND.DÉL TO
AND THAM EN ROND.DÉL HÉDE
EN ÉLLE STAT.

Diegenen, die om hunne goede daden
een vóórdeel tot hun huis gekregen hadden,
beloofden zij van zijnentwege
ook nog een achterdeel er bij;
zulken die een voor- en achterdeel gekregen hadden,
zeiden zij een ronddeel toe;
en die een ronddeel hadden
eene geheele State.

WÉRON THA ÉTHLA TO HARDE FRYA.S
THA WENDON HJA THA STÉWEN
AND HILDON VPPAR VRBASTERA SVNUM AN.

Waren de ouders te hard Fryasgezind,
dan wenden zij den boeg
en hielden aan op hunne verbasterde zoonen.

JESTERDÉI WÉRON.ER MONG JO
THAM ALLET FOLK TO HAPA WOPA WILDE
VMB THA ASTLIKA STATA
WITHER TO HJARA PLYGA TO TVANGANDE.
THACH NÉI MIN INFALDA MINING
SKOLDE THAT FALIKANT UTKVMA.

Gisteren waren er onder u,
die al het volk te hoop roepen wilden
om de oostelijke Staten
weder tot hare plicht te dwingen.
Doch naar mijne eenvoudige meening
zou dat verkeerd uitkomen.

THANK INES.
THÉR WAS HIR WÉSEN EN HARDE LVNG.SIAKTE AMONG.ETH FJA
AND THAT.ER THÉR JETA ARG WDE.
SKOLDE J.ETH THAN WEL WAGJA
VMBE JVW HÉLENA FJA TO FARANDE
AMONG HJARA SIAKA FJA.
AMMER NA.

Denk eens,
daar was er eene hevige longziekte onder het vee,
en dat die daar nog erg woedde,
zoudt gij het dan wel wagen
om uw gezonde vee te voeren
onder hun ziek vee?
Immers neen.

SAHWERSA ALLRA.MANNELIK NW BIAMA AND BIJECHTA MOT
THAT.ETH THÉRMITHA STAPEL ARG OFKVMA SKOLDE
HWA SKOLDE THAN ALSA DRIST {4} WÉSA
VMBE SINA BARN TO WAGANDE AMONG EN FOLK
THAT ÉLLE AND AL VRDÉREN IS.

Bijaldien nu iedereen beamen en toestemmen moet,
dat het dan met de (vee)stapel erg afloopen zoude;
wie zoude dan zoo onvoorzichtig wezen
om zijne kinderen te wagen onder een volk,
dat geheel en al verdorven is?

MACHT IK JO RÉD JÉVA
IK SKOLDE SEDSA TO JO.
J MOSTE BIFARA ALLE DINGUM
JO EN NÉIE FOLK.S.MODER KIASA.

Mocht ik u een raad geven,
ik zoude tot u zeggen,
gij moest voor alle dingen
eene nieuwe volksmoeder kiezen.

IK WÉT WEL THAT J THÉRMITHA ANDA BRVD SITTE
VT HAWEDE THAT.ER FON THA THREDTINE BURCH.FAMNA
THAN WI JETA OWER HAVE
WEL ACHTE SEND
THÉR NÉI THÉRE ÉRA DINGE.
MEN THAT SKOLD.IK NAVT NE MELDA.

Ik weet wel dat gij daarmede aan den grond zit,
uithoofde dat er van de dertien burgtmaagden,
die wij nog overig hebben,
wel acht zijn,
die naar die eere dingen,
maar daar zoude ik geen acht op slaan.

TUNTJA THÉR FAM IS.ET.ER BURCH MÉDÉA.S.BLIK
HET ER NAMMER NÉI TALTH.
TACH IS HJU FOL WITSKIP AND KLAR.SIAN.
AND WEL SA HARDE VPPIR FOLK AND VSA PLYGA STALTH
AS ALL OTHERA ETSAMA.

Teuntia, die maagd is op de burgt Medeasblik,
heeft er nooit naar getaald,
en toch is zij iemand van wetenschap en helder inzicht
en wel zoo sterk op haar volk en onze gewoonten gesteld,
als alle andere te zamen.

FORTH SKOLD.IK RÉDA
J MOSTE NÉI THA BURGUM GA.
AND THÉR VPSKRIWA ALLE ÉWA.
FRYA.S TEX. BIJVNKA ALLE SKIDNISA.
JA ELLA THAT.ER TO FINDA SI. VPPA WAGUM.
TIL THJU ELLA NAVT VRLÊREN NI GA
AND MITH.A BURGUM ALSA VRDÉN NAVT NE WERTH.

Voorts zoude ik aanraden,
gij moest naar de burgten gaan
en daar opschrijven alle wetten
van Fryas tex, benevens alle geschiedenissen,
ja alles wat er te vinden is op de wanden,
opdat die alle niet verloren gaan,
en met de burgten tevens niet worde vernield.

THÉR STAT ASKRIVEM.
THIU MODER AND JAHWELIK BURCH.FAM
SKIL HAVA BUTA HELPAR AND SANDA.BODON.
IN AND TWINTICH FAMNA AND SJUGUN LÉR.FAMKIS.

Daar staat geschreven:
De moeder en elke burgtmaagd
zal hebben buiten helpers en zendboden,
eenentwintig maagden en zeven leermeisjes.

MACHT IK THÉR HWAT TO DVANDE.
THA SKOL.IK SKRIWA.
AND ALSA FÉLO ÉRSÉMA TOGHATERA VMBE TO LÉRANE.
SA THÉR VPPA BURGUM WÉSA MUGE.
HWAND IK SEGZ AN TROWE
AND TID SKIL.ETH JECHTA.

Mocht ik daar wat bijvoegen,
dan zoude ik schrijven,
en alzoo veele eerzame dochteren om te leeren,
als daar op de burgten wezen mogen.
Want ik zeg in trouwe
en de tijd zal het bevestigen,

SAWERSA J AFTA FRYA.S.BARN WILLE
NAMMER TO WINNADE
HOR THRVCH LESA NER THRVCH WÉPNE
SA HAGATH J TO NVDANDE
THAT JVWE TOGHATERA AFTA FRYA WIVA WRDE.

bijaldien gij echte Fryas kinderen wilt zijn,
nimmer te overwinnen
noch door list noch door wapenen,
zoo behoort gij er voor te waken,
dat uwe dochters echte Fryas vrouwen worden.

BARN MOT MAN LÉRA.
HO GRAT VS LAND ÉR WÉSEN SI.
HOKKE GRATE MANNISKA VSA ÉTHLA WÉRON.
HO GRAT WI JETA SEND
SA WI VS DAL LEDSATH BY ORA.

Den kinderen moet men leeren,
hoe groot ons land weleer geweest is,
hoe groote mannen onze voorvaderen waren,
hoe groot wij nog zijn,
zoo wij ons neder liggen (vergelijken) bij anderen:

MAN MOT TALA HJAM {5}
FON THA WICHARDA AND FON HJARA WICHANDLIKA DÉDUM.
AK WRA FARA SÉ.TOCHTA.
AL THISSA TALLINGA HAGATH DÉN TO WERTHANDE BY THÉRE HÉRD.
VPPA HÉM AND HWÉR.ET WÉSA MÉI.
SA BY BLISKIP AS BI TARUM.

men moet hun vertellen
van de zeehelden en van hunne heldhaftige daden,
ook over de verre zeetochten.
Alle deze verhalen behooren gedaan te worden bij den haard,
op het hiem, en waar het wezen moge,
zoo in blijdschap, als bij tranen.

MEM SKIL.ET STANDFAST KVMA
AN DET BRYN AND AN DAT HIRTA.
THAN MOTON ALLE LÉRINGA
OVERA WÉRA JVWERA WIVA
AND TOGHATERA THÉR.IN STRAMA.
ADELAS RÉD IS VPFOLGATH.

Maar zal het standhoudend komen
in het brein en in het hart,
dan moeten alle leeringen
over de lippen uwer vrouwen
en dochteren daarin vloeijen.
Adelas raad is opgevolgd.

~ ~ ~

THIT SEN THA NAMEN THÉRA GRÉVET.MANNA
VNDER HWAMMIS WALD THIT BOK A.WROCHTEN IS.

Deze zijn de grevetmannen
onder wier bestuur dit boek is vervaardigd.

APOL. ADELAS MAN.
THRIA IS.ER SÉ.KENING WÉSEN.
NW IS.ER GRÉVETMAN OVER AST.FLI.LAND
AND OVER.A LINDA.WRDA.
THA BVRGA LJVD.GARDA. LINDA.HÉM
AND STAVJA SEND VNDER SIN HOD.

Apol, Adelas man,
driewerf is hij zeekoning geweest,
nu is hij grevetman over Oostflyland
en over de Lindeoorden,
de burgten Liudgarda, Lindahem
en Stavia zijn onder zijne hoede.

THER SAX.MAN. STORO SYTJA.S MAN.
GRÉVETMAN OVIR.A HAGA FENNA AND WALDA.
NJVGUN WARA IS.ER TO HÉRTOGA.
THAT IS. TO HYR.MAN KÉREN.
THA BURGA BVDA AND MANNA.GARDA.FORDA
SEND VNDER SIN HOD.

De Saxman Storo, Sytias man,
grevetman over de Hoogefennen en Wouden,
negenwerf is hij tot hertog
dat is tot heerman gekozen;
de burgten Buda en Manna-garda-forda
zijn onder zijne hoede.

ABÉLO JALTJA.S MAN.
GRÉVET.MAN OVIR THA SUDAR FLILANDA.
FJVWERS IS.ER HYR.MAN WÉSEN.
THA BURGA A.KEN LJVD.BURCH
AND KAT.S BURCH SEND VNDER SIN HOD.

Abelo, Jaltias man,
grevetman over de Zuiderflylanden,
driewerf is hij heerman geweest,
de burgten Aken, Liudburg
en Katsburg zijn onder zijne hoede.

E.NOCH DIWEK HIS MAN
GRÉVETMAN OVIR WEST.FLI.LAND. AND TEX.LAND.
NJVGUN MEL IS.ER TO SÉKENING KÉREN.
THJU WARA.BURCH MÉDÉA.S BLIK FOR.ANA
AND ALD FRYASBURCH SEND VNDER SIN HOD.

Enoch, Dywekes man,
grevetman over Westflyland en Texel,
negenmaal is hij tot zeekoning gekozen,
Waraburg, Medeasblik, Forana
en Fryasburg zijn onder zijne hoede.

FOPPO MAN FON DUN.ROS
GRÉVETMAN OVER.THA SJVGUN É.LANDA.
FIF MEL IS.ER SÉKENING WÉSEN.
THJU BURCH WALHALLA.GARA IS VNDER SIN HOD.

Foppe, de man van Dunroos,
grevetman over de Zeven eilanden,
vijf maal is hij zeekoning geweest,
de burgt Walhallagara is onder zijne hoede.

No comments:

Post a Comment